Hendelmachines: onderhoud, afdichtingen en veiligheid

Een hendelmachine heeft weinig onderdelen die slijten, maar de onderdelen die dat wel doen, moeten worden onderhouden. Deze gids geldt voor zowel veerhendel- als handmatige hendelmachines.

Zo werkt een hendelmachine

• Veerhendel, bijvoorbeeld de ACS Vesuvius Evo Leva: als je de hendel omlaag trekt, vult de zetgroep zich met water en worden de veren gespannen. Als je loslaat, duwt de veer de zuiger omlaag en perst het water door de koffie.
• Handmatige hendel, bijvoorbeeld de Elektra Microcasa a Leva en La Pavoni Europiccola: je levert de druk zelf met je arm. De zetgroep zit direct op de boiler.

Dagelijks onderhoud

• Na elke shot: klop de koffiekoek uit, spoel het mandje om en veeg rond de groeprubber af.
• Veeg het stoompijpje af en laat even stoom lopen.
• Was portafilter, mandjes en lekbak dagelijks af. Gebruik geen schurende middelen of ammoniak op gelakte of verchroomde oppervlakken.
• Hendelgroepen worden niet met een blindfilter teruggespoeld zoals een E61-groep. Volg de handleiding.

Rubbers en zuigerafdichtingen

In de zetgroep zitten afdichtingen op de zuiger, een rubber bovenin de groep en de groeprubber tegen de portafilter. Hoe lang ze meegaan, hangt af van het gebruik. Tekenen dat ze vervangen moeten worden:

• Er komt water of stoom boven of achter de zetgroep naar buiten, of bij de zuigerstang.
• Koffie lekt rond de portafilter ondanks de juiste dosis: de groeprubber, zie groeprubber vervangen.
• De hendel voelt schokkerig of stroef aan.

Voor het vervangen moet de zuiger uit de zetgroep worden gehaald. Doe dat alleen bij een koude machine zonder druk, en laat het aan een monteur over als je twijfelt.

Smering

Bij vervanging of service: breng een dun laagje voedselveilig vet aan op de zuigerafdichtingen en veeg het overschot weg. Te veel vet verzamelt koffie en kan in je kopje belanden.

Veilig gebruik

• Zet de portafilter goed vast. ACS geeft voor de Vesuvius Evo Leva minimaal de stand van half zeven aan.
• Houd hoofd en lichaam buiten het bereik van de hendel. Komt de portafilter los bij een veerhendel, dan slaat de hendel met grote kracht omhoog.
• Laat de hendel nooit vrij los. Begeleid hem met je hand helemaal omhoog.
• Haal de portafilter langzaam los, zodat de reststoom kan ontsnappen. Bij een La Pavoni: wacht ongeveer 30 seconden na het zetten.
• Open nooit de vuldop van de boiler als de machine warm is. De boiler staat onder druk.

Ontkalken

De beste bescherming is het juiste water, zie Water, waterfilters en ontkalken. La Pavoni adviseert 2–3 keer per jaar te ontkalken, afhankelijk van het gebruik. Bij ACS hangt het interval af van hardheid en gebruik. Volg de handleiding van je model.

Temperatuur

• Bij handmatige hendelmachines zit de zetgroep vast op de boiler, dus wordt hij bij elke shot achter elkaar warmer. Smaakt de koffie na een paar kopjes verbrand, laat de zetgroep dan even afkoelen.
• ACS Vesuvius Evo Leva: stel de groeptemperatuur in en zet de koffieboiler 8–10 °C warmer. Pas de boiler telkens 0,5–1 °C aan als de groeptemperatuur tijdens de pre-infusie stijgt of daalt.

Probleemoplossing

• ACS toont A1 of A2: fout in de temperatuursensor. A10: het bijvullen van de stoomboiler duurde te lang. A11: het bijvullen van het interne reservoir vanuit de waterleiding duurde te lang. Schakel uit, haal de stekker uit het stopcontact en start opnieuw. Blijft de fout, neem dan contact op met service.
• Lekkage bij de zuigerstang: versleten zuigerafdichtingen.
• De koffie loopt zonder weerstand door: te grof gemalen, te kleine dosis of versleten afdichtingen.

Vind je de oorzaak niet? Neem contact met ons op met het model, het serienummer en een korte beschrijving, bij voorkeur met een video. We helpen je het juiste onderdeel of een servicemonteur te vinden.